No właśnie… Dla jednych jest to stosowanie metod psychologicznych opartych na relacji międzyludzkiej, w celu pomocy osobom zmagającym się z problemami na różnych płaszczyznach. Dla drugich psychoterapia będzie próbą zmiany podejścia do codziennych wyzwań życiowych na bardziej dla nas satysfakcjonujące. Dla jeszcze innych terapia to po prostu leczenie po przez rozmowę.
Ilość definicji może być niezliczona ponieważ psychoterapia to tak na prawdę indywidualna podróż do Naszego wewnętrznego świata i to od Nas zależy w jaki sposób będzie ona przebiegała
Do kogo się udać?
Wybierając terapeutę warto zwrócić uwagę na to w jakim nurcie pracuje, ponieważ jego podejście będzie warunkowała konkretna metoda psychoterapii. Wielu specjalistów łączy w swojej pracy różne z nich natomiast zazwyczaj jedno z podejść jest wiodące.
Obecnie jest bardzo wiele nurtów odpowiadających na zróżnicowane potrzeby osób wymagających wsparcia.
Nurty psychoterapii
Nurt psychodynamiczny
Terapia pomaga odkryć wpływ wzorców, modeli czy postaw na nasze życie. Skupia się głównie na omawianiu uczuć, emocji czy skojarzeń które nieświadomie wywołują cierpienie. Celem takiej terapii jest zmiana struktury osobowości, tak aby w przyszłości nie powodowała problemów emocjonalnych. Wymaga od pacjenta refleksji oraz głębokiego spojrzenia na swoje trudności, dlatego z reguły jest terapią długoterminową.
Nurt poznawczo-behawioralny
To co czujemy zależy bezpośrednio od tego co myślimy.
Metoda ta bazuje na tezie, że nie sytuacja a Nasze podejście wywołuje reakcje emocjonalną
np. przekonanie, że obcy ludzie chcą dla Nas źle może powodować stany lękowe czy depresyjne.
Nasze podstawowe i zarazem kluczowe przekonania powstają zazwyczaj w wyniku doświadczeń z dzieciństwa i są już później jedynie wzmacniane przez wydarzenia w dorosłym życiu.
Terapia bez wątpienia pomaga rozpoznać negatywne myśli, weryfikuje je – czy są one zgodne z rzeczywistością, następnie sprawdza posobność stworzenia nowych, bardziej przychylnych Nam przekonań.
Nurt systemowy
Przebieg terapii to analiza danego środowiska (np. rodzina) dzięki której bada się jaki ma ono (środowisko) wpływ na pacjenta. Według tego nurtu rodzina jest traktowana jako system, a jego członkowie mają na siebie wzajemny wpływ poprzez relacje. Terapeuta będzie sprawdzał co się dzieje w przestrzeni między nimi.
„Terapia adresowana jest do systemu, ale z nadzieją, że dzięki jego naprawie poprawi się sytuacja jednostki”
~ Prof. Bogdan de Barbaro
W spotkaniach zazwyczaj uczestniczą pary lub cała rodzina. Sytuacje, w których polecana jest terapia to konflikty małżeńskie, kryzysy rodzinne.
Nurt Gestalt
Kim jestem? Czego potrzebuję? W jaki sposób mogę zaspokoić swoje potrzeby?
Terapia skupia się na budowaniu silnej tożsamości poprzez analizę wartości, potrzeb, pragnień tak aby pacjent żył w zgodzie z własnym wnętrzem.
Proces ten można nazwać dążeniem do bycia „kowalem swojego losu”
Terapia ta polecana jest w leczeniu depresji, fobii, zaburzeń psychosomatycznych, przy nerwicach natręctw oraz osobom poszukującym swojej tożsamości, samoakceptacji czy rozwoju swojego potencjału.
Logoterapia
To poszukiwanie sensu życia przez analizę swojego postępowania. Terapia skupia się na możliwościach dokonywania wyboru postawy względem danej sytuacji. Pozwala spojrzeć na życie z różnych punktów widzenia i dostrzec jakąś wartość w cierpieniu. Mówi również, że to człowiek decyduje o jakości swoich myśli, przekonań, postaw oraz swoich zasad wobec świata.
Logoterapia dodatkowo postrzega człowieka również w wymiarze duchowym.
Terapia ta polecana jest przy kryzysach egzystencjalnych, utracie spowodowanej śmiercią lub chorobą, depresji; ale jest również skuteczna podczas walki z uzależnieniami.
Wybór jest duży, dlatego warto się zastanowić, który nurt najbardziej do Nas przemawia, który wydaje się być najbliższy naszej wrażliwości, dzięki temu prościej Nam będzie zadecydować, do którego specjalisty się udać. Jeśli założenia jakiejś metody totalnie do Nas nie przemawiają to podjęcie takiej terapii może być w tym przypadku nieskuteczne.
DECYZJA O PODJĘCIU TERAPII I PIERWSZA WIZYTA
Ogólnie przyjęty stereotyp mówi, że terapii wymagają ludzie chorzy psychicznie, ludzie z zaburzeniami w związku z tym chodzenie „na terapię” ma wciąż negatywny wydźwięk. Dodatkowo dochodzi obawa przed oceną lub krytyką. Obawa ta powoduje blokadę przed udaniem się na wizytę.
Korzystanie z pomocy psychoterapeuty powinno być natomiast tak samo naturalne jak korzystanie z pomocy innego specjalisty np. ginekologa czy logopedy. To absolutnie żaden wstyd ani tymbardziej oznaka słabości. Wręcz przeciwnie. Jest to objaw odwagi oraz niesamowita mądrość. Świadectwo tego, że poszukujemy drogi do świadomego i dojrzałego życia. Fakt, że chcemy się sobą zaopiekować to bez wątpienia najlepsza inwestycja w siebie.
PIERWSZA WIZYTA
Pierwszą wizytę nazywa się konsultacją psychologiczną. Jest to rodzaj spotkania dwóch, obcych sobie osób. Wiele będzie zależało od tego jak szybko oswajamy się z nową sytuacją i czy z natury jesteśmy zamknięci i nieufni czy raczej otwarci i czujemy się swobodnie w nowym otoczeniu.
Terapeuta przede wszystkim będzie chciał ustalić powód, dla którego przyszliśmy.
– Co Panią/Pana do mnie sprowadza?-
Na pewno padnie pytanie dotyczące powodu wizyty oraz objawów, których doświadczamy (np. lęk przed kontaktami z ludźmi, przygnębienie, napady złości, niska samoocena) Tych powodów może być dużo, ale pamiętajmy, że to my przychodzimy po pomoc i mamy pełne prawo opowiedzieć tyle ile czujemy się na siłach w danym dniu. Dzielenie się problemem, mówienie o swoich uczuciach, przeżyciach czy emocjach większości z Nas nie przychodzi z łatwością, dlatego terapeuta stworzy ku temu swobodną przestrzeń abyśmy poczuli się jak najbardziej komfortowo.
Nie zasypie Nas pytaniami, nie będzie nakłaniał do opowiadania o czymś o czym nie chcemy. Nie będzie również na siłę wyciągał z Nas informacji czy nieprzyjemnych wspomnień.
Jeśli coś okaże się dla niego nie jasne na pewno Nam to zasygnalizuje. Kiedy będzie mu zależało aby coś uściślić może dopytać o ważne wydarzenia, życie rodzinne czy aktualną sytuację życiową natomiast to my decydujemy na ile jesteśmy w stanie się otworzyć podczas pierwszego spotkania.
Pamiętajmy, że terapeuta widzi Nas także pierwszy raz i nic o nas nie wie, więc każda informacja może być dla niego istotna a nasz ewentualny opór przed mówieniem potraktuje jako źródło wiedzy a nie przeszkodę do sforsowania.
PIERWSZA WIZYTA…..I CO DALEJ?
Pierwsze spotkanie służy przede wszystkim rozeznaniu naszej obecnej sytuacji życiowej, identyfikacji problemów i ich wpływu na nasze życie. Pod koniec konsultacji terapeuta przedstawi Nam jak rozumie Nasz problem po to, aby wspólnie ustalić plan działania. Może również zaproponować kilka form pomocy takich jak: terapia, wparcie psychologiczne, interwencja kryzysowa czy konsultacja z lekarzem (np. psychiatrą)
Następnie już tylko od Nas zależy czy podejmiemy się zaproponowanych rozwiązań. Specjalista ustala diagnozę, oferuje wsparcie oraz dobór odpowiedniej metody natomiast najbardziej niezbędne będzie Nasze zaangażowanie do dalszej pracy nad sobą.
WYBÓR SPECJALISTY I RELACJA Z TERAPEUTĄ
Wybór odpowiedniej osoby to kwestia bardzo indywidualna. Jednym będzie zależało na osobie, która jest ciepła, uśmiechnięta i empatyczna podczas gdy dla drugich liczy się jasna struktura, ważne są granice i chłodne podejście. Każdy musi dopasować pod siebie. Poza nurtem, w którym pracuje specjalista niezwykle ważna jest relacja terapeutyczna. Może się zdarzyć, że szybko znajdziemy kogoś kto będzie posiadał poziom empatii podobnym do Naszego, ale całkowicie normalne jest również, że nie od razu trafimy na osobę, przy której poczujemy się swobodnie. Jeśli terapeuta nie dopytuje co naprawdę myślimy i czujemy, nie rozumie Naszych komunikatów to czasami nawet lepiej zrezygnować i poszukać osoby, która zrozumie Nas lepiej. Relacja obciążona dyskomfortem ma nikłe szanse niesienia pomocy. Jeżeli więc czujemy niechęć podczas opowiadania, jesteśmy wycofani warto pomyśleć o tej zmianie.
Pierwsza konsultacja to idealny moment na sprawdzenie w jaki sposób terapeuta prowadzi rozmowę i czy jest osobą, którą jesteśmy w stanie obdarzyć wstępnym kredytem zaufania.
Paulina Zalasa