Syndrom DDA
Określenie DDA – „Dorosłe Dzieci Alkoholików” dotyczy osób dorosłych, które wychowały się w rodzinie, gdzie przynajmniej jedno z rodziców zmagało się z uzależnieniem od alkoholu. System rodzinny, w którym rodzic lub dwoje rodziców jest pijących w sposób patologiczny, jest systemem dysfunkcyjnym. Mówiąc o syndromie DDA musimy pamiętać, że ile osób, tyle rożnych traumatycznych doświadczeń, dlatego tak trudno jednolicie ująć syndrom, gdyż stanowi on zespół różnych zaburzeń, tendencji oraz schematów. Dzieci żyjące w systemie z problemem alkoholowym przeżywają silne, niejednokrotnie niezrozumiałe emocje, co wypływa na ich dalsze życie.
Z czym zmagają się dzieci z rodzi alkoholowych?
Wśród najczęstszych problemów, z którymi mierzą się dzieci z rodzin alkoholowych wymieniamy:
- brak poczucia bezpieczeństwa,
- brak przewidywalności zachowań rodziców,
- chroniczne odczuwanie stresu, lęku oraz strachu,
- poczucie wstydu,
- poczucie winy,
- brak czułości, akceptacji,
- przemoc psychiczna i/lub fizyczna,
- niskie poczucie własnej wartości,
- poczucie odrzucenia,
- przejęcie roli rodzica,
- konieczność opieki nad młodszym rodzeństwem,
- zaniedbanie,
- brak zaufania.
Jak dorastanie w chaosie rzutuje na dorosłe życie?
Wszystko co kiedyś przeżyliśmy, ma na nas wpływ – mniejszy lub większy. Zmienia nasze myślenie, postrzeganie i odbieranie rzeczywistości. Jedne z największych trudności, z którym zmagają się dorosłe dzieci alkoholików to:
1. Problemy w związkach
W kontekście związków wyróżniamy najczęściej dwa style przywiązania, które charakteryzują osoby z rodzin alkoholowych:
- Osoby z DDA kochają za bardzo – kobiety oraz mężczyźni z syndromem DDA w dzieciństwie dostali mało miłości, czułości oraz niezwykle potrzebnego poczucia bezpieczeństwa. Z tych właśnie powodów znajdując partnera kochają bardzo mocno, lojalnie, niekiedy zaborczo oraz lękliwie, mając nadzieję, że im bardziej kochają tym bardziej utrzymają przy sobie tę osobę. Wykazują tendencję do uzależnienia od partnera, gdyż nie nauczyły się prawidłowego wyrażania uczuć. Stąd każde jego samotne wyjście ze znajomymi czy chęć wyjazdu – odbierają jako osłabienie uczuć. Obwiniają samych siebie, że są nieatrakcyjni, niewarci miłości lub znudzili się drugiej połówce. Takie zachowania są wynikiem deficytu miłości oraz niezaspokojoną potrzebą bliskości ze strony ojca i/lub matki.
- Osoby z DDA boją się kochać – lęk przed odrzuceniem i bliskością jest tak ogromny, że osoby te wolą udawać, że nie kochają, nie potrzebują drugiej osoby. Odrzucają potencjalnych partnerów, żeby sami nie zostali odrzuceni. Wolą pozostać samotni, niż zmierzyć się z uczuciem odrzucenia, które kojarzy im się z odtrąceniem przez rodzica.
Więcej: Bliskość a poczucie bezpieczeństwa – jak kochają osoby z syndromem DDA?
2. Zaniżona samoocena
Z powodu niskiej samooceny osoby z DDA wykazują dwa odmienne zachowania:
- Perfekcjonizm – stawiają sobie wysokie wymagania, przez których osiągnięcie ich samoocena nieco się podwyższa (zazwyczaj tylko chwilowo, gdyż zaraz znajdują nowy cel i ustawiają wyższą poprzeczkę).
- Unikanie trudnych zadań – pozwala na uniknięcie porażki, w momencie gdyby coś nie wyszło.
3. Zaniedbywanie siebie oraz własnych potrzeb
Brak odpowiedzi od rodziców na potrzeby w dzieciństwie sprawia, że dziecko wypiera je, zaprzecza ich istnieniu. W konsekwencji w życiu dorosłym taka osoba zapomina o konieczności własnego rozwoju, spełniania marzeń, bliskości, wypiera swoje emocje. Odczuwa wewnętrzną pustkę.
4. Odczuwanie silnego lęku oraz poczucia zagrożenia
Jak dobrze wiadomo w momencie zagrożenia nasz organizm działa na zasadzie walki lub ucieczki. Jest to pozostałość po dawnych czasach kiedy to przy spotkaniu z groźnym zwierzęciem przodkowie albo uciekali, albo walczyli. Dokładnie to samo odczuwają dzieci żyjące w domu alkoholowym. W dorosłym życiu takie osoby stale odczuwają lęk oraz poczucie zagrożenia, mimo że nie występuje ono realnie. Cechuje je katastroficzne myślenie o przyszłości. Generuje to stałe poczucie stresu, który w nadmiarze jest niezwykle niekorzystny dla funkcjonowania organizmu.
Przeczytaj również: Emocje.
5. Lęk przed zmianami
Osoby z DDA w dzieciństwie doznawały uczucia nieprzewidywalności, ciągłych zmian, dlatego w dorosłości odczuwają lęk z nimi związany. Czują się bezpiecznie znając bieg zdarzeń, unikają zmian, aby nie narażać się na niepotrzebny strach.
Należy pamiętać, że każda osoba z syndromem DDA jest inna, każda przeżyła w swoim życiu inne wydarzenia, doznała innych krzywd i emocji.
„Życie każdego człowieka jest opowieścią, niepowtarzalną historią, jakiej nikt przedtem nie przeżył i nikt więcej nie przeżyje”
– Harold S. Kushner
Patrycja Chmielowiec